Осы қаптаған университеттердің көбісінде журналистер даярлайтын факультеттер жұмыс істей бастады. Олар даярлаған мамандардың сапасы қай дәрежеде екенін елеп, ескеріп, тексеріп жатқан ешкім жоқ. Бұрын орталық газеттер облыстық, аудандық газеттерде көтеріліп жатқан мәселелер мен олардың тілді қалай пайдаланатыны жөнінде шолулар беріп, бағыт-бағдар сілтеуші еді. Қазір «балапан басымен, тұрымтай тұсымен» дейтін заман туды ма, білмеймін, әйтеуір бұқаралық ақпарат құралдары өздерінің білгенін жасап жатыр.

«Қазақстан–ZAMAN» газетінде «Ұлт-тық киімді ұлықтайық» дейтін мақала жарияланды. Адамды ұлықтағанды білетін едік, киімді ұлықтағанды кім көріпті? Сол сияқты, биылғы 22 сәуірде осы газетте «Балалардың бойларына қазақтың салт-дәстүрін сіңіреміз» деген мақала жарияланды. Адам бойына ішкен-жегені сіңеді, ал салт-дәстүр бойға емес, санаға сіңу керек.

«Президент және Халық» газеті 2009 жылғы 22 мамыр күнгі санында «Киевте Жамбыл атамызға көше аты берілді» деген мақала жарияланды. Бір қарағанда еш қатесі жоқ сияқты. Ал ойланып көрелікші, Жамбыл атамызға көше аты берілді ме, әлде көшеге Жамбыл атамыздың аты қойылды ма? Ойланып жазар болсақ, бұл мақаланың тақырыбы былай болуға тиісті ғой: «Киевте бір көшеге Жамбыл атамыздың аты қойылды».

Осы газеттің 2010 жылғы 9 сәуір күнгі санында «Отанасы – отбасы ұйытқысы» деген материал жарияланды. Маған осы тақырып сәтті шықпаған сияқты. Неге? Өйткені, қазақ отағасы деп еркекті айтқан, бірақ отанасы деп әйелді ешқашан айтпаған ғой. Қазақта Жер-ана, От-ана деген ұғым бар да, отанасы деп осы кезге дейін айтылмаған.

Қазақстан Республикасы Ішкі іс-тер министрлігінің апталық газеті «Сақшы» биылғы 21 қаңтарда «Беліне бес келі героин артқан жолаушы» деген тақырыппен материал жариялады. Адам беліне артпайды, беліне байлайды, бұл — бір, ал героин дейтін шетел сөзінің қазақ тілінде баламасы бар емес пе?

Тілдің тағдыры елдің тағдырына тікелей байланысты. Ел күшті болса, тіл де күшті. Үстем елдің әлсіз елді жаулағаны сияқты, үстем елдің тілі де әлсіз елдің тілін жаулап алады. Жауланған тіл ауланған балық сияқты, ал ауланған балықты сол мезетінде тезірек суға жібермесең өліп қалатынындай, бодандықтан босап, бостандық алған елдің тілін де ұзаққа созбай, неғұрлым тезірек қолдану аясын кеңітіп, елдегі барлық адамның сол тілде сөйлесуіне қол жеткізбей болмайды. Бұл — қоғамдық негізде атқарылатын іс емес, мемлекеттік жоспарлы бағдарлама негізінде жүзеге асатын басты шаруа. Елдің барлық азаматы бір тілде сөйлемей, бірлік нығаяды деген бос сөз. Бір ел бір тілді болу керек. Сонда ғана бірлік те, береке де, мереке де болады.